İnceleriz ALTUS AL 434P 4 PROGRAMLI BULAŞIK MAKİNESİ ( ARÇELİK )

[evrenatabek]

ALTUS AL 434P 4 PROGRAMLI BULAŞIK MAKİNESİ ( ARÇELİK )



Hobi atölyesinde bulaşık makinesi ihtiyacını A101 de satılan ALTUS AL434P karşılayacağını düşündüm. Aynı segmentteki Vestel de fark süzgecin metal-polimer farkı en başta gözüküyordu. Metal süzgeçli ALTUS burulmalara yırtılmalara daha dayanıklı iken kullanılmaması gereken çamaşır suyu gibi aşındırıcılara nazik olmaktadır.

Çıkarıp temizlenen süzgeç metal olması tercihim oldu.

Sabit süzgeç tarafı polimer malzeme olduğu, ömür boyu sabit kaldığından mekanik etkenlerden zorlanmayacaktır.

Teknolojiye meraklı olmam ama cihazlara da fazla özellik gereklimi sorunsalı hep var. 4 programlı olsa bile çoğu zaman yoğun yıkamayı tercih ederim. Kullanım alışkanlığı yüksek sıcaklık seçmeli, vakti uzun olsun. Derinlemesine temizlik için deterjanların suda erimesi, durulamada çözünüp atılması yüksek sıcaklıkla mümkün olur, savındayım.

Enerji sınıfı düşük olup da hakkıyla yıkamayan, tasarruf sağlamaz düşüncesindeyim.

Uzaktan kontrol gerekmez iken yıkama sonu otomatik kapak açılması özelliği olmasını isterdim. Deterjan kokularına alerjim olması, mekana geldiğimde mutfak eşyalarının havalanmış olacağından daha az etkileneceğim.

Alım sırasında servis çağırmayı düşünmemiştim. Çünkü aldıklarımın içini görmek hep istediğim bir şeydi.

A101 den ambar tarafından getirilen ürün ne kadar süre sonra servis montaja geldiğini deneyim oluşmadı. Serviste 4 sokak aşağıda yer alması, çok gecikerek geleceğini sanmam.

A101 den Aralık 2025, resmi tatiller birlikte 6 günde Birgündekargo şirketi üzerinden geldi. 2 gün şehiriçi dağıtım noktasında bekledi. Kapı önüne geldiklerinde dağıtıma çıktığını haber verdiler. Oturduğum apartman güven verdiği için daire önüne bırakıp gittiler. Yarım saat sonrada makinenin yanına geldim. Ambalajında bir sorun yoktu.

Garanti uzatmayı düşünmediğimden araştırmasını da yapmadım.

Dikkat: AL 434 ile başlayıp devamında C, P, T, MP harfleri ile devam eden ürünler farklılıklar çoktur. Aynı gövdenin ufak değişiklikler vardır diye düşünmemek gerekir.


Altus AL434P AL434PS AL404MP

 

[evrenatabek]

Ambalaj​

Ambalaj karton, strafor, MDF, polimer malzemeden oluşuyor.

Köpük (strafor) malzeme kullanımı olmamasını isterdim. Ambalaj atığında diğer malzemeler geri dönüşüm toplayıcılar alır iken köpük kısım sokakta dağılmakta, biyolojik atık çöp kovalarına konmaktadır.

Taşıma ile uyarılar bol miktarda üzerine kırmızı renkte basılmış. Nerelerden tutulacağı belirtilmiş. Üst tablanın en sağlam yerine göre üstten tutulacak el yuvaları, alttan çelik profillerin yoğun olduğu yere odaklamayı sağlamaktadır.

L tipi eşya taşıma arabası tercih edilmemeli, orta kısımdan gövde içine doğru girme eğilimi olur. Makine altındaki polimer taşkın havuzunun çatlamasına yol açabilir. En ideali 2 kişi taşımasıdır.

Servis olmadan tüketici ambalajı açıyormuş sanki dedirten, üst karton çıkarıldığında makine tablasına bantlanmış uyarı metni çıkıyor. Özellikle demir, bakır ürünler yıkanmamalı belirtiyor.

 

[evrenatabek]

Ambalajlamada eskiden ahşap çıtalar kullanılırdı. Hatta servisler bunları biriktirip, ufak tefek ahşap hobi ile uğraşanlara satar veya yakacak olarak kullanılırdı.

Şimdilerde ya ağaç türevi malzeme kullanılmıyor ya da MDF kullanılıyor. Gönülden geçen MDF sıfır plakadan kesilmeyip, atıl kalan parçalardan yapılmasıdır. MDF çıtalara baktığımda tek tip renk olmaması mobilya fabrikaların artıklarından üretiliyormuş izlenimi verdi.

 

[evrenatabek]

Kapak​

Tüketicinin makinede odaklanıp gözleneceği nokta kapak ve tuş bölmesidir. Bu yüzden fabrika içinde ve taşımada zarar görmemesi için kapak ile üst tablanın ucu naylon ile kaplıdır.

Bulaşık makinesinin etiket değerleri kapak yan iç kısmına konumlandırılmıştır. 10A otomatik sigortalı tesisata elektrik bağlantısı yapılması öneriliyor. Etiket makinede aynı zamanda şebeke bağlantısında topraklı hat çıkışı olduğunu belirtir.

Servise parça tedariki için başvurduğunda hemen kapaktaki barkod değerlerini istiyorlar. Şirket bilgisayarında uyumlu parça listesinden bakılacakmış. Direk parça numarası ile gidince bile makinenin numaralarını istiyorlar.

Etiket değerleri aynı zamanda makine içinden yapışkanlı kağıda basılmış olarak ta çıkmakta. Saklamakta yarar var.

CE (Avrupa birliği), TSE (Türkiye), DVE (Almanya) standartlarına (normlarına) uyumlu olduğu belirtiliyor. BEKO İngiltere sattığı ülkelerden olmasına rağmen UKCA belirtilmemiş. Belki de değişimi kolay yerde cam sigorta konmadığından olabilir.

Bulaşık makinesinin içindeki donanımların taşıma sırasında zarar görmemesi için strafor tamponlar

 

[evrenatabek]

İç kısım hazırlık​

Sepetler serbest hareket eden parçalar. Taşımada öne arkaya hareket ederek; kapakta çizilme, arka contada yıpranma oluşturabilir. Kasa Avrupa’sından Afrika’sına Taşınan ürün.

Makine kapağını açtığımızda üst sepette kullanma kılavuzu ve tekmelik altı süngerini görüyoruz. Basım kullanma kılavuzun az bilgi ve matbaa kalitesi düşük, internetten e-kullanma kılavuzu daha fazla bilgi ve çizimler okunaklıdır.

Enerji etiketinin makine üzerine yapışık olmaması hoşuma gitti. E sınıfı enerji.

Makinenin içinde su izleri gözüküyor.

Her makinenin fabrikadan çıkarken deneme çalıştırması yapıldığını sanmıyorum.

Bendeki kalite kontrol için seçilen numuneden olduğunu düşünüyorum.

Test yapılmış, test sonrası hemen paketlenmiş gibi duruyor. Tuz haznesinin içinde su kalmış ve buharlaşma olmuş.

Paslanmaz üzerinde sudan kalan lekeler oluşmuş.

 

[evrenatabek]

Çatal bıçak sepeti​

Alt sepet çatal-bıçak yıkama kabı uzun paket lastik ile sabitlenmiş. Bu lastik model uçaktaki kurmalı motor lastiğini hatırlattı. Küçüklük anıları.

Kap tabak telleri arasında rahat hareket ederek istediğimiz yere konumlandırıyoruz. Eski modellerde marka fark etmeksizin tabak sırası ortaya geldiğinde dikme teller olmayıp orada sabit kalırdı.

Bu hareketli konumlandırma sisteminde bulaşık yoğunluğuna göre kapı istediğimiz yere aktarabiliyoruz. 2 sıralı tabak tellerinin arka sıradakine de kabı koyabiliyoruz.

Aynı fiyat aralığındaki Vestel ürünlerin çatal-bıçak sepeti ön-orta sabit konumda duruyor. Başka bir yere koyup, dizme düzeni değişmiyor.

 

[evrenatabek]

Alt Sepet​

Alt sepette arka sıradaki teller kapanabiliyor. Bu kapama tencere ve hacimli kaplar için rahat konumlandırma sağlıyor.

Büyük hacimli yemek parçaları konulacak iken arka sıradaki değişken dik tellerin kapatılabiliyor.

Teker kırıldığında V tırnakların dışa doğru alınması ile göbekten ayrılıyor. Değişimi kolay. Tekerlerin enjeksiyon kalıp baskıları yüksek kalite düzeyinde. Kırılma ancak makine haznesinden çıkarılması, sepetin düşmesi ile olabilir.

Alt sepet dışarıya alırken kapaktan düşmesin diye limit çıkıntı vardır. Sepetin arka kısmında olan çıkıntı kapağa geldiğinde değerek raydan çıkmasını engelliyor. Eski makinelerde bu limitleme yoktu. Alt sepeti en uca getirip bulaşıkları yükleme boşaltmada refah hareket edilmesini sağlıyordu. Ama sepetin hizasından çıkmasına da sebep veriyordu.

Limit çubuğunun atlatılıp alt sepetin çıkarılması tuz koyma ve süzgeç temizliği sırasında gereklidir.

Gövde kapak arasına geçişte tekerlerin atlaması rahat geldi.

 

[evrenatabek]

Üst sepet​

Üst sepet çıkarılması ancak besleme borusunun yarılmadan dolayı değiştirmede gerekebilir.

Rayın içinde hareket eden tekerler, sepetti hazneden çıkarmak için ray profilin başında bulunan polimer kapağın çıkması ile olur. Aynı fiyat aralığındaki diğer markalarda bu kapağın tırnak yapısından daha kolaydır.

ALTUS ta ise aletsiz parmaklarımız ile yüksek kuvvet uygulayarak çıkarırız. Yön olarak dışa doğrudur.

Tekerler hem ray içinde hem de ray dışında bulunur. Sağlamlık olarak üst modeller ile aynıdır. Tekerde metal kullanımı yoktur. Piyasada beyaz, mavi renk teker var. Gri renk kullanılmıştır

Tekerlerde birleştirmede vida yoktur.

Üst sepet tel ile gövde tavanı arasındaki yükseklik 12cm’dir

Pervane sökümü için üst sepeti komple dışarıya almak gerekmiyor. Koyu gri kilidin elle çevrilmesi pervanenin ayrılması için yeterlidir.

Sepetteki polimer malzemeler homojen ve kalite düzeyi yüksektir. Kullanım ömrü uzun gözükmektedir.

 

[evrenatabek]

Üst pervane​

Üst pervane koyu renkli sıkma döndürülerek sökülür. Bu kilit pervane ile sepet arasındadır. Parmakların içe girmesi gerekir. Mesela Bosch ürünlerinde pervanenin dışındadır. Avuçlayarak kilidi döndürebiliriz. Pervanelerde seneler içinde oluşan püskürtme uçlarının dolma olayı var. İri taneli pisliklerin uca sıkışması ile delik kapanır.

Genel olarak iki parçalı pervane üretilir. Temizlik sırasında geçme yerlerinden kurtulması ile iki parçaya ayrılır ve içi temizlenir.

ALTUS bulaşık makinesinde ultrasonik (ses dalgası) ile iki parça birleştirilmiş. Bu birleşme yerinde de lif lif polimer atmış. İki parçayı ayırmak mümkün değil. Görüntü olarak lifler kötü durmaktadır. Standart tüketicinin görmeyeceği yer olduğundan temizliği ile uğraşılmamış. Zamanla koparak süzgeç ilerler. Oradan da pompalara ulaşabilir. Filtrelerin hepsini geçip pis su çıkışı ve musluk altında filtre temizliği ile kanalizasyona gitmesi doğada mikroplastik atmış olmuyor muyuz? Fabrikada temizliğini yapmak yeniden malzemeyi kullanmak daha iyi olmaz mı?

Üst pervane 174562 ve 174561 parça kodlu malzemenin birleşimi ile ortaya çıkmaktadır.

Pervane tasarımında büyük delik gözükmektedir. Bu deliğim işlevini şöyle düşündüm. Uçtan çıkamayan iri pislikler buradan çıksın, tıkalı uca tığ ile içe ittiğimizde bu delikten çıkarılsın gibi geldi.

 

[evrenatabek]

Alt pervane​

Alt pervaneye ulaşmak için alt sepetin tamamen makineden çıkarılması gerekmektedir.

Pervanenin kanatlarının ikisini birden tutup yukarıya çekmek tırnakların ve milin kırılma riskini azaltır. Tek elle göbekten avuçlayarak çıkarılır.

Pervane iki parçadan oluşup, ultrasonik birleştirme yöntemi ile montajı yapılmıştır.

Üst pervanede tek büyük delik var iken, alt pervanede iki adet büyük delik bulunmaktadır.

Alt ve üst pervanelerin püskürtme memeleri kürdan, biz ile tıkatan pislikler içine düşürüldükten sonra süpürge makinesi su giriş deliğine tutularak aynı zamanda pervane sallanarak iç temizliği yapılabilir.

Mayıs 2026 fiyatlarına göre bulaşık makinesi 12.000Tl satılırken; alt-üst sepet, alt-üst pervane, çatal bıçaklık sepeti, üst sepet montajlı boru (tam set) 5.500TL alışveriş portallarında satışı gözüküyor. İç aksamı bozulan makinenin yenisini almak daha ekonomik olur.

Pervane değişiminde püskürtme memelerinin, boyutlarının tasarımları farklı olanlar vardır. Yedek parça alımında dikkat etmek gerekir.

 

[evrenatabek]

Süzgeç​

Süzgeç, bulaşığın üzerindeki pisliklerin toplandığı ve pompalara girip kanatları sıkıştırma ya da kırmasını önlemek için konmuştur.

Aynı fiyat düzeyindeki Arçelik – Vestel grubu arasında en belirleyici fark süzgecin Arçelikte metal kullanılmasıdır.

Bu metal kısım tüketicinin söküp temizlediği kısımdır. Dip taraftaki beslenme borusuna bağlanan süzgeç polimer malzemedir. Üst modellerde komple çelik süzgeç kullanılıyor.

Komple polimer malzeme olsa fiziksel aşınmalara dayanıksız, kimyasallara dayanıklı olacaktır. Kimyasallar yüksek derecede temizlik yapan kimyasallar. Lavaboda süzgeç temizliğinde çamaşır suyu kullanma gibi.

Metal süzgeç fiziksel aşınmalara dayanıklı, kimyasallara dayanıksız olacaktır. Süzgeç temizliğinde basınçlı su ile yıkama, sünger ile ovalamada dayanıklı olacaktır. Makine içinde yüksek sıcaklara çıkan süzgeç, polimer malzemede daha gevrek olacak, metal süzgeç sök takmada gevrek olmadığından çıt kırıldım olmayacaktır.

Bu 10 yıllık taahhüt edilen kullanım ömrü sonrası yaşanacak durum olur.

Silindir filtrede tırnak kısmında o-halka yeri bulunmaktadır. Ama takılmamıştır.

Makine süzgeci söküldüğünde tırnaklarında sarımsı bir madde gözükmektedir. Bunun ne olduğunu anlayamadım.

 

[evrenatabek]

Süzgeç haznesinin uzun aralıklar ile fitreler söküldükten sonra bez ile silmek gerekir. Silerken siyah renkteki sensör koparılmamalıdır.

Süzgecin delikleri değişik boyutlardadır. Metal düz yüzeyli olan iri taneleri tutmada. Pirinç gibi. Silindir metal süzgeç ince pislikleri engellemek içindir. Polimer gri renkte olanda kuru bakliyat gibi büyüklüklerin toplanacağı yerdir.

Bulaşıkların kirlilik derecesi arttıkça daha sık bu süzgeçlerin kontrolü ve temizliği yapılmalıdır.

Süzgeç tek bir konumda takılmaktadır. Oklar birbirine hizalandığında fitre görevini yapamaya hazırdır. Eğer oklar örtüşmüyor ise tırnaklar arasında pislik kalmış, süzgeci tam gerginliğe ulaşmamıştır.

 

[evrenatabek]

Besleme Borusu​

Bulaşık makinesinde birleştirmede kullanılan vidaların başı PH2 dir. Özel bir başlıklı vida kullanılmamıştır.

Kullanılmamış makine olmasına rağmen su lekeleri haznenin her yerindedir.

Sökülen vidaların hangileri olduğunu fotoğraflamaya çalıştım. Hangi tip (standart) vidanın nereden kullanıldığı belli olsun. Vida diş çapı farklı deliklerde kullanılır ise yalama ile karşılaşılabilir.

Besleme borusunu sökmek için önce polimer süzgeçteki 3 adet vidayı çıkarıyoruz. Birisi alt pervane yuvasının arkasına saklamış, kafamızı iyicene sokunca görüyoruz.

Polimer süzgeç kendini öne doğru atıyor. Bu tararım Arçelik, BEKO üst modellerinde de kullanılan tasarım.

Süzgeç boşa çıktıktan sonra arka dikmede montajlı borunun devamı ise trim levye (manivela) ile tırnak kanattırılarak çıkıyor. 2 tırnak var. Birini yuvadan çıkarınca diğer taraftaki kendini atıyor boşluğa.

 

[evrenatabek]

Besleme borusu PP (polipropilen) malzemeden yapılma. Enfeksiyon kalıptan tam sıkıştırma olmadan çıktığından yüzey kalitesi düşük gözükmektedir. Yoğun kullanımda seneler sonra borunun yırtılma nedeni bu olabilir. Homojen karışmayan malzeme kılcal çatlaklar oluşarak sonrada büyük yarılmalar karşılaşılabilir. Şekli çok değişken olduğundan rotasyonel kalıplama (Rotomolding, eskiler döndürme) yöntemi ile üretilmiştir. Yöntem bidonların üretiminde de kullanılır. Üretim kalite düzeyi yüksek ise homojen dağılmış polimer malzemenin parlak yüzeyli olarak parçayı görebilir. Bu parçanın kalite düzeyi planlı eskitme diyebilir miyiz?

İleride yan sanayi yedek parça, servisten orijinalde alınsa homojen kalıp çıktısı olmayacaktır.

Üst sepet yükseklik ayarı olmadığından üst pervane besleme boğazı tek bulunmaktadır. Eğer 3 kademeli yükseklik ayarı olsa idi üç boğaz görürdük.

 

[evrenatabek]

Pervanelerin içine pisliklerin toplandığı, bu yüzden de püskürtme uçlarının tıkandığını görürüz. Üst pervaneye girme nedenlerinden biride sepetin, besleme borusuna conta ile bağlanması; arada boşluk oluşması ile pisliğin girmesi gözlemlenebilir.

Tırnakların büyük oluşu ve açısı çıkarmasını zorlaştırmaktadır. Metal düz tornavida kullanılabilir. Ancak sert malzemeden üretilen tornavida ezilme, yıpranmaya sebep verecektir. Trim manivela olarak satılan sökme aparatları parçalara zarar vermeden çıkarılmasını sağlayacaktır.

 

[evrenatabek]

Besleme borusunun temizliği (içindeki taneli pisliklerden kurtulmak) pervaneler sökük iken bulaşık makinesini çalıştırmaktır.

Az kullanımda olsa bu parçaların 2 senede bir çıkarılıp temizlenmesi hijyende yarar sağladığı gibi yanlışlıkla konan demir malzemeli ürünlerin artıkları da temizlenmiş, pas oluşumunu önlemiş olacağız.

 

[evrenatabek]

Gövde Üst Tablası​

Bulaşık makineleri tezgah altı montajında iki türlü veya iki farklı ölçüde montajı yapılabilir. Genel görmüş modüler mutfak sistemi:

85cm makine + 2cm mermer boşluğı + 3cm tezgah mermeri

85cm makine + 4cm (laminat, masif, sunta ) ahşap tezgah

Bunların toplamı 90cm ile tabandan yükseklikte mutfak tasarım görüşüdür. Mutfak üreticileri makine girmedi etmedi derdi olmasın diye 93cm kadar tezgah yüksekliği yapmaktadır. Hanımlarında kabusu olmaktadır.

Kullanma kılavuzun da “yükseklik olarak 85 veya 82 ölçülerinde kullanılabilir” demektedir. Söküm sonrası bu 3cm azalma olmayacağını göstermektedir.

Belki servis montajı sırasında çözüm üretmektedir.

PH2 tornavida ile 2 adet vidayı arka kısımdan söküyoruz. Sonrasında arkaya iteleyerek tırnakların ayrılması sağlanıyor. Kapak yerinden çıkmış, gövdeden uzaklaştırmış oluyoruz.

 

[evrenatabek]

Tırnaklar ve vida yatakları levhaya yapıştırıcı ile birleştirilmiştir. Bunların kırılması tamirini zorlaştıracaktır. Tezgah altına üst kapaksız montajlanacak ise kapağı saklamak gerekir. Ev değişikliğinde yeni tezgahta bu kapağa ihtiyaç olacaktır. Tezgah ile makine arasında boşluk çok olursa pisliklerin makine içine dolmasına neden olacaktır. Paslanmaz çelik haznesi ile makine gövdesi arasının kirliliğine neden olacaktır.

Strafor ile paslanmaz çelik haznesi ile makine gövde saçının davul gibi ses kaynağı olması engellenmiştir.

 

[evrenatabek]

Kapak Kilidi​

Kapak gövdeye polimer malzemeli dil ile kilitlenmektedir. Kilit kapak kısmında bozuldu. Dil, çentikten kurtulmuyor. Üst tabla sökülerek, tırnaklardan kurtarmak kapağın dil ile birlikte sökülmesini sağlar. O yüzden dil sıkı şekilde montajı yapılmamıştır. Kapağın açılırken eğimi saç arasındaki koza deliğinden çıkarak kadar toleransı vardır.

Dil malzeme olarak fiber takviyeli hissi uyandırmaktadır. Kod 1764130100 (175413-7)

 

[evrenatabek]

Dilin üstünde “DO NOT REMOCE” (çıkarmayın) yazıyor. Herhalde üst tablasız tezgah altı montajı yapılır iken bu parçanın yerinde kalmasını belirtmek için yazılmış.

Üst tabla olma kullanılacak ise kapak kilit dilinin sabitlenmesi için ağaç – polimer bir kama konması gerekir. Çentiklerin yuvasından çıkmaması için.