Tüketicilerin özellikle ”Eski klimalar daha iyi soğutuyordu” şikayetlerinin altında yatan temel neden yeni nesil klimaların o kadar soğutamaması değil, soğutturulmaması gerçeği bulunmaktadır. Şöyle ki;
“Helsinki Şartları” (Helsinki Conditions / Helsinki Rules) genelde enerji, çevre ve iklim politikaları bağlamında kullanılıyor. Klima sektörü ile ilişkisini üç ana başlıkta görebiliriz:
1. Enerji Verimliliği ve Kyoto-Paris Anlaşmaları Köprüsü
- Helsinki Şartları, 1990’larda AB’nin çevre ve enerji politikaları için bir temel olarak kabul edilmişti.
- Özellikle sera gazı salınımlarının azaltılması, fosil yakıt bağımlılığının düşürülmesi ve yenilenebilir enerjiye yönelim hedefleri bu belgelerle şekillendi.
- Klima sektörü, yüksek elektrik tüketimi ve kullanılan soğutucu gazların (HFC, HCFC) iklim değişikliğine etkisi nedeniyle doğrudan bu politikaların odağında.
- AB ülkeleri, Helsinki şartlarına uyum çerçevesinde klima cihazlarının enerji verimliliği sınıflarını yükseltmeyi ve F-gaz yönetmelikleri ile soğutucu gazları kademeli olarak yasaklamayı benimsedi.
2. F-Gaz Yönetmeliği ve Çevre Politikaları
- Helsinki sonrası oluşan Avrupa çevre mevzuatı, özellikle ozon tabakasına zarar veren gazların aşamalı olarak yasaklanmasını zorunlu kıldı.
- Klima üreticileri R22 → R410A → R32 → doğal soğutucu akışkanlar (R290, CO₂, R1234yf) geçişini bu süreçte yapmak zorunda kaldı.
- Türkiye’de de AB’ye uyum kapsamında aynı yönelim izleniyor. Yani Helsinki şartlarının ruhu klima sektöründe “gaz geçişleri” ve “enerji sınıflarının sıkılaştırılması” olarak karşılık buldu.
3. Tüketici ve Pazar Etkisi
- Helsinki sonrası geliştirilen enerji etiketi yönetmelikleri (A, A+, A++ vs. → yeni etiketlerde A–G skalası) doğrudan klima ürünlerinde uygulandı.
- Üreticiler yalnızca çevre mevzuatına değil, aynı zamanda tüketici bilinciyle de karşılaştı. Bugün Avrupa pazarına klima satmak isteyen bir firma Helsinki şartlarının devamı niteliğindeki enerji-iklim düzenlemelerine uyumlu olmak zorunda.
Dolayısı ile VAKUM konusundaki hassasiyetimin altında da elbette ki bazı görmezden gelinen gerçekler mevcuttur.
Yani yeni nesil klimalar eskileri kadar soğutAmıyor değil, yüksek performans yerine yüksek enerji verimliliğine odaklı şekilde ve SOĞUTMA değil İKLİMLENDİRME yapacak şekilde bir yazılım algoritması ile üretiliyorlar.
Klima satın alacak olan tüketicilerin bu detaylaroı gözden kaçırmaması gerekir.
35 Derece Refeans Noktasımıdır?
1. Enerji Verimliliği Test Standartları (EN/ISO)
- Avrupa’da kullanılan EN 14511 standardı ve ISO 5151 gibi test standartlarında klima cihazlarının kapasite ve verim ölçümleri yapılırken belirli “referans dış ortam sıcaklıkları” seçilir.
- Buradaki soğutma test şartları genellikle:
- İç ortam: 27 °C kuru termometre / 19 °C yaş termometre
- Dış ortam: 35 °C kuru termometre
- Yani kataloglarda gördüğün nominal soğutma kapasitesi (ör. 12000 BTU = 3,5 kW) aslında 35 °C dış sıcaklıkta test edilip tanımlanmış bir değerdir.
2. Eurovent Sertifikasyonu
- Avrupa’daki klima ve ısı pompası üreticilerinin çoğu ürünlerini Eurovent sertifikasına tabi tutar.
- Eurovent’in de standart referans dış ortam sıcaklığı 35 °C’dir.
- Bu yüzden cihaz karşılaştırmaları yapılırken herkesin aynı sıcaklık değerinde ölçüm yapması sağlanır.
3. Helsinki Şartları ve AB Mevzuatıyla Bağlantı
- Helsinki şartlarının ve sonrasında gelen AB çevre-enerji düzenlemelerinin hedefi, cihazların belirli “ortak koşullarda” verimli çalıştığının ispatlanmasıdır.
- 35 °C, Avrupa’nın güney bölgelerinde (İspanya, Yunanistan, İtalya, Türkiye kıyıları) yaz aylarında en sık görülen ve cihazları zorlayan sıcaklık olarak kabul edildiği için bu “limit nokta” seçilmiştir.
4. Daha Yüksek Sıcaklıklar için Ek Testler
- Tropik bölgelerde kullanılan cihazlarda (ör. Orta Doğu pazarına satılan AC’lerde) test dış ortam sıcaklığı 46 °C hatta 52 °C olarak belirlenir.
- Avrupa pazarında bu değerler “T1 iklim sınıfı” için 35 °C iken, “T3 iklim sınıfı” cihazlarda 46–52 °C test edilerek satışa sunulur.
